🔹मुख्य बुँदाहरू:

– दैलेखमा १.१२ अर्ब घनमिटर प्राकृतिक ग्यास
– नेपाललाई ५० वर्षसम्म पुग्ने क्षमता
– खाना पकाउने, तातो पानी, विद्युत उत्पादन र उद्योगमा प्रयोग
– स्रोत: खानी तथा भूगर्भ विभाग, नेपाल

काठमाडौं – नेपालले ऊर्जा क्षेत्रतर्फ ऐतिहासिक सफलता हात पारेको छ। लामो समयदेखि वैज्ञानिक अध्ययन र खननपछिको परीक्षणबाट दैलेख जिल्लामा करिब १.१२ अर्ब घनमिटर प्राकृतिक ग्यास फेला परेको पुष्टि भएको छ।

नेपालको खानी तथा भूगर्भ विभाग का अनुसार, महिनौँको ड्रिलिङ र अनुसन्धानपछिको अध्ययनबाट उक्त ग्यास भण्डारण पत्ता लागेको हो। प्रारम्भिक विश्लेषण अनुसार, फेला परेको प्राकृतिक ग्यास नेपालको ५० वर्षसम्मको आवश्यकताका लागि पर्याप्त हुने अनुमान गरिएको छ।

प्राकृतिक ग्यास मुख्य रूपमा भान्साको खाना पकाउने, घर तताउने, विद्युत उत्पादन गर्ने तथा उद्योगहरूमा प्रयोग गरिन्छ।

अष्ट्रेलियाबाट सिक्न र फाइदा लिन सकिने ५ मुख्य पक्ष:

🔹 १. प्रविधि हस्तान्तरण
अष्ट्रेलिया प्राकृतिक ग्यासको खोज, उत्खनन, प्रशोधन र निर्यातमा विश्वकै अगुवा राष्ट्र हो। दैलेखमा फेला परेको ग्यासको व्यावसायिक उत्पादनका लागि अष्ट्रेलियाली ऊर्जा कम्पनीहरूसँग प्राविधिक सहकार्य र लगानी ल्याउन सकिन्छ।

🔹 २. मानव स्रोत विकास
ग्यास प्रशोधन, पाइपलाइन व्यवस्थापन र उद्योग सञ्चालनमा दक्ष जनशक्ति तयार गर्न अष्ट्रेलियाको विश्वविद्यालय र तालिम संस्थासँग सहकार्य गर्न सकिन्छ। Nepali diaspora को उपस्थितिलाई उपयोग गरी प्रवासी नेपाली विशेषज्ञमार्फत तालिम तथा ज्ञान आदानप्रदान सम्भव छ।

🔹 ३. लगानी र PPP मोडेल
नेपाल सरकारले अष्ट्रेलियामा रहेका ऊर्जा कम्पनीहरूसँग साझेदारीमा परियोजना सञ्चालन (PPP) मोडेलमा काम गर्न सक्ने सम्भावना छ। यसले दीगो विकास र स्थानीय रोजगारी पनि सिर्जना गर्न सक्छ।

🔹 ४. निर्यात सम्भावना अध्ययन
यदि नेपालमा उत्पादन हुने ग्यास आवश्यकताभन्दा बढी भएमा अष्ट्रेलियाली बजार वा तेस्रो मुलुकमार्फत निर्यात गर्ने संयन्त्रको परामर्श लिन सकिन्छ।

🔹 ५. वातावरणीय तथा नीति निर्देशन
अष्ट्रेलियामा वातावरणीय मापदण्ड, उत्खनन नीति र समाजसँगको समन्वयमा आधारित ऊर्जा विकास प्रणालीबाट नेपालले पनि आफ्नो नीति निर्माणमा नैतिक र प्राविधिक उदाहरण लिन सक्दछ।