मेलबर्न ।  सामाजिक सञ्जालको बढ्दो प्रयोगसँगै अनलाइन ठगीका घटनाहरू पनि बढिरहेका छन्। हालै यस्तै एउटा डरलाग्दो घटना सार्वजनिक भएको छ, जहाँ एक नेपाली युवती टिकटकमा भेटिएका अष्ट्रेलियामा बस्ने ‘नक्कली डाक्टर’को प्रेम-जालमा परेर ठूलो रकम गुमाउन बाध्य भएकी छिन्। यो घटनाले सामाजिक सञ्जालमा अपरिचितसँगको चिनजान कति घातक हुन सक्छ भन्ने सन्देश दिएको छ।

टिकटकको लाइभबाट सुरु भएको विश्वास

ठगीको यो सिलसिला टिकटकबाट सुरु भयो। युवतीको ‘टिकटक लाइभ’मा ‘डाक्टर सन्नी खान’ नामका एक व्यक्तिसँग चिनजान भयो, जसले आफूलाई अष्ट्रेलियामा कार्यरत डाक्टर भएको दाबी गरेका थिए। लामो कुराकानीपछि उनीहरूबीच राम्रो सम्बन्ध बन्यो। डाक्टर सन्नी खानले नेपाल आउने र युवतीलाई भेट्ने कुरा गरेर विश्वासमा पारे।

एयरपोर्टमा पहिलो ‘ट्र्याप’ र पैसाको माग

केही समयपछि ती व्यक्तिले आफू नेपाल आएको र त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल (TIA) मा आइपुगेको जानकारी दिए। उनले युवतीलाई फोन गरेर सहयोग मागे “मैले तिमीलाई केही सुन र उपहारहरू ल्याएको थिएँ। तर, अहिले मसँग डलर मात्र छ, नेपाली पैसा छैन। एयरपोर्टमा आवश्यक पर्यो, कृपया केही पैसा पठाइदेऊ।”

विश्वासमा परेकी युवतीले तत्कालै उनलाई रकम पठाइदिइन्। पैसा पठाएपछि ‘डाक्टर सन्नी खान’ सँगको कुराकानी ह्वात्तै कम भयो।

पोखरा पुगेर दोस्रो माग

केही दिनपछि ती व्यक्तिले आफू पोखरा पुगेको बताए। त्यहाँ पनि पैसा नभएको भन्दै उनले पुन: युवतीसँग सहयोग मागे। “होटलमा बस्न र अन्य खर्चका लागि पैसा चाहिएको छ, छिट्टै फर्काउँछु,” भन्दै उनले प्रलोभनमा पारे। डाक्टरले छिट्टै पैसा फर्काउने आश्वासन दिएपछि युवतीले फेरि पैसा पठाइदिइन्।

तर, यो ठगीको नाटक यतिमै रोकिएन। युवतीलाई पूर्णरूपमा विश्वासमा पार्नका लागि ‘डाक्टर सन्नी खान’ को टिमले नक्कली ‘सरकारी अधिकारीहरू’ को प्रयोग गर्यो।

• नक्कली अध्यागमन/कस्टम अधिकारी: युवतीलाई फोन गरेर एक व्यक्तिले आफू ‘अध्यागमनको कर्मचारी’ भएको र ‘डाक्टर खान’ लाई सहयोग गर्नुपर्ने भन्दै पैसा पठाउन दबाब दिए। यो दुबईको नम्बरबाट गरिएको थियो।

• नक्कली नेपाल प्रहरी: त्यसपछि नेपाल प्रहरीको मान्छे भएको बताउने अर्को व्यक्तिले फोन गरेर ‘डाक्टरको कुरा सही हो’ भन्दै पैसा पठाउन हौसला दिए।

• भावनात्मक ब्ल्याकमेल: ‘डाक्टर खान’ ले आफू अष्ट्रेलियाबाट दुबईलगायतका देश हुँदै नेपाल आएको, यहाँ चिनेको कोही नभएको र होटलको पैसा तिर्ने समेत रकम नभएको भन्दै भावनात्मक ब्ल्याकमेल जारी राखे।

वास्तवमा, यी सबै मान्छेहरू एउटै ठगी गर्ने गिरोहका सदस्य थिए र ‘डाक्टर सन्नी खान’ पनि नक्कली पात्र थियो। तर, अष्ट्रेलियामा बस्ने प्रतिष्ठित डाक्टरको चक्करमा परेको सोच्दै युवतीले आफ्नो जम्मा गरेको रकम गुमाउँदै गइन्। उनलाई ठगी भइरहेको पत्तै भएन।

चेतावनी र सुरक्षाको उपाय

यस घटनाले विदेशमा बस्ने अपरिचित व्यक्तिसँग सामाजिक सञ्जालमा हुने चिनजान कति जोखिमपूर्ण हुन्छ भन्ने कुरा स्पष्ट पारेको छ।

विशेष गरी ‘डाक्टर’ वा ‘इन्जिनियर’ जस्ता आकर्षक पेशाको प्रलोभन देखाएर गरिने यस्ता ठगीहरूमा:

• तत्काल पैसाको माग: यदि कुनै अपरिचित व्यक्तिले चिनजानको केही दिनमै ‘अध्यागमन’, ‘कस्टम’ वा ‘होटल खर्च’ को बहानामा पैसा माग्छ भने त्यो सिधै ठगीको संकेत हो।

• सरकारी अधिकारीको फोन: कुनै पनि सरकारी अधिकारीले व्यक्तिगत लेनदेनका लागि कसैको ‘प्रेमी/प्रेमिका’ लाई फोन गर्दैन। यस्तो फोन आएमा शंका गर्नुपर्छ।

सुरक्षाका लागि सुझाव

• भिडियो कल अनिवार्य: अपरिचित व्यक्तिले आफू डाक्टर वा इन्जिनियर जेसुकै बताए पनि वाट्सएप वा भाइबरमा भिडियो कल नगरी विश्वास नगर्नुहोस्।

• पैसाको लेनदेन नगर्नुहोस्: सामाजिक सञ्जालबाट चिनजान भएका व्यक्तिलाई कुनै पनि बहानामा रकम पठाउने काम पटक्कै नगर्नुहोस्। विदेशबाट आएको व्यक्तिसँग आफ्नो खर्चको जोहो गर्न सक्ने क्षमता हुन्छ।

• सचेत रहनुहोस्: यस्ता आकर्षक प्रलोभनमा कोही पनि नफस्नुहोस्। पैसा पठाउनुअघि नेपाल प्रहरीको साइबर ब्यूरोमा सम्पर्क गरेर सल्लाह लिनुहोस्।