काठमाडौं । नेपालको हिमलुङ हिमाल आरोहणका क्रममा अष्ट्रेलियाली पर्वतारोही चिन–टार्क च्यान (Chin-Tark Chan) को मृत्यु भएको छ। करिब ७१२६ मिटर उचाइको यो हिमाल तिब्बत सीमासँग नजिकै, काठमाडौंबाट करिब १५० किलोमिटर उत्तर–पश्चिम अवस्थित छ।

च्यान बुधबार बिरामी परेपछि आरोहणको क्रममा ज्यान गुमाएका हुन्। उनी पश्चिम अष्ट्रेलियाको पर्थ निवासी र Go Medical Industries कम्पनीमा कार्यरत थिए। पर्वतारोहणमा अत्यन्तै रुचि राख्ने च्यानले नेपालका विभिन्न हिमालहरूमा अनेकौं आरोहण गरेका थिए। उनका सामाजिक सञ्जालका तस्बिरहरूले पर्वतारोहणप्रतिको उनको गहिरो लगाव प्रष्ट देखाउँछ।

उनको मृत्युको खबर सार्वजनिक भएपछि उनका साथीहरूले सामाजिक सञ्जालमा श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै लेखेका छन् –

“हामी तिमीलाई सधैं सम्झिरहनेछौं साथी, हाम्रो साहसिक यात्राहरू सधैं सम्झनामा रहनेछन्,” नटाली थोमसले लेखेकी छन्।

अर्का मित्र अहमद सकेबले भने, “यो सुन्दर आत्मा हिमालमा हरायो।”

उनको सम्झनामा उनका परिवार र साथीहरूले गोफन्डमी (GoFundMe) अभियान सुरु गरेका छन्, जसबाट हालसम्म करिब ७ हजार अमेरिकी डलर संकलन भएको छ। यो रकम नेपालका शेर्पा समुदाय र उच्च हिमाली उद्धार टोलीलाई सहयोगका रूपमा प्रयोग गरिने बताइएको छ।

उद्धार संस्था Global Rescue का अनुसार च्यान सोमबार बिहान करिब ६८०० मिटर उचाइमा गम्भीर स्वास्थ्य समस्या देखिएको थियो। शेर्पा टोलीले वट्सएपमार्फत जानकारी दिँदै भनेका थिए कि उनी हिउँले आँखा नदेख्ने (Snow Blindness) र शरीर चलाउन नसक्ने अवस्थामा पुगेका थिए। उद्धारका लागि हेलिकप्टर पठाउने प्रयास गरिएको भए पनि खराब मौसम र अत्यधिक उचाइका कारण उद्धार सम्भव भएन।

शेर्पाहरूले उनलाई तल्लो शिविरमा ल्याए पनि उनको हात र खुट्टामा हिउँदुख (Frostbite) देखिएको थियो। निरन्तर हिउँ र खराब मौसमका कारण उद्धार रोकिएको थियो। बुधबार अर्को हेलिकप्टर दुर्घटनापछि नेपाल सरकारले अस्थायी रूपमा सबै उडान स्थगित गरेपछि उद्धार कार्य झन् कठिन भयो। शेर्पाहरूले उनलाई थप तल झार्ने प्रयास गर्दा बीच बाटोमै उनको निधन भयो।

८के एक्सपेडिसन (8K Expeditions) का प्रबन्ध निर्देशक लाक्पा शेर्पाले भने, “च्यान मेरा नजिकका साथी थिए। उनले अघिल्लो वर्ष पनि हिमलुङ हिमाल चढ्ने प्रयास गरेका थिए तर सफल भएका थिएनन्। उनको निधनले हामीले एक राम्रो साथी र पर्वतारोही गुमायौं।”

खराब मौसमका कारण अहिले पनि उनको शव हिमालमै रहेको र मौसम सुध्रिएपछि उद्धार कार्य पुनः सुरु गरिने उनले बताए।

अष्ट्रेलियाको Department of Foreign Affairs and Trade ले च्यानको परिवारलाई कौंसुलर सहयोग प्रदान गरिरहेको जनाएको छ।

“यो कठिन समयमा हामी उनको परिवारप्रति गहिरो समवेदना प्रकट गर्छौं,” विभागले वक्तव्यमार्फत जनाएको छ।