अस्ट्रेलियाका विभिन्न राज्य तथा क्षेत्रको गर्भपतन सम्बन्धी कानुन कस्तो छ ?

छत्र शंकर –
गत शुक्रवार अमेरिकाको सर्वोच्च अदालतले महिलाले गर्भपतन गर्न पाउने सम्बन्धी संवैधानिक अधिकार समाप्त हुने फैसला गरेको छ । सो निर्णयको अमेरिकाभर विरोध भइरहेको छ ।
तर हामीले भने अस्ट्रेलियाका विभिन्न राज्य र टेरिटोरीमा गर्भपतन सम्बन्धी कानुन कस्तो छ ,भन्ने बारेमा विभिन्न स्रोतको सहयोगमा यो समाग्री तयार पारेका छौं । अस्ट्रेलियाका प्रत्येक राज्य र क्षेत्रमा गर्भपतन सम्बन्धी फरक-फरक नियम र कानुनहरु छन् ।
भिक्टोरिया
- गर्भावस्थाको २४ हप्तासम्म गर्भपतन गराउने वा नगर्ने भन्ने कुरा गर्भवतीको निर्णय हो ।
- २४ हप्तामाथिका लागि गर्भपतन सबै परिस्थितिहरूमा उपयुक्त छ कि छैन र चिकित्सा, शारीरिक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक परिस्थितिहरू विचार गर्दै दुई चिकित्सकहरूको निर्णय गर्न आवश्यक हुन्छ ।
- महिलाको जीवन बचाउन गर्भपतन आवश्यक भए माथिका नियमहरू लागू हुनेछैनन् ।
- गर्भपतनमा इमानदारीपूर्वक आपत्ति जनाउने चिकित्सकहरूको कानुनी कर्तव्यहरू भनेको उनीहरूले आफ्ना बिरामीहरूलाई गैर-आपत्तिजनक चिकित्सकहरूबाट जानकारी प्राप्त गर्न सक्ने ठाउँहरूमा पठाउन सक्छन् ।
न्यु साउथ वेल्स
- २२ हप्ता सम्मको गर्भावस्था सम्म गर्भवतीको निर्णय हो – यदि डाक्टरले बिरामीलाई आवश्यक छ र यसमा रुचि छ भनी मूल्याङ्कन गरेमा परामर्शको बारेमा जानकारी उपलब्ध गराउनुपर्छ ।
- २२ हप्तामाथिका लागि गर्भपतन सबै परिस्थितिहरूमा उपयुक्त छ कि छैन र चिकित्सा, शारीरिक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक परिस्थितिहरू विचार गर्दै दुई विशेषज्ञ चिकित्सकहरूको निर्णय गर्न आवश्यक हुन्छ । उनीहरूले चाहेमा बहु विषय अस्पताल समितिबाट सल्लाह लिन सक्ने पनि कानुनले उल्लेख गरेको छ । उनीहरूले बिरामीलाई परामर्शको बारेमा जानकारी पनि प्रदान गर्नुपर्छ ।
- गर्भपतनमा इमानदारीपूर्वक आपत्ति जनाउने चिकित्सकहरूका कानुनी कर्तव्यहरू भनेको आफ्ना बिरामीहरूलाई ती ठाउँहरूमा पठाउन जहाँ उनीहरूले गैर-आपत्तिजनक चिकित्सकहरूबाट जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन् ।
- महिलाको जीवन बचाउन गर्भपतन आवश्यक भए माथिका नियमहरू लागू हुनेछैनन् ।
साउथ अस्ट्रेलिया
- कानुन जुलाई ७ बाट लागू हुनेछ
- यो २२ हप्ता र ६ दिनको गर्भसम्मका लागि गर्भवतीको निर्णय हो
- डाक्टरले परामर्शको बारेमा जानकारी प्रदान गर्नुपर्छ ।
- २२ हप्ता र ६ दिन पछि दुई चिकित्सकहरूको निर्णयमा भर पर्छ र उनीहरूले सबै चिकित्सा परिस्थितिहरू विचार गर्नुपर्छ र निम्न अवस्थामा मात्र गर्भपतन गर्न सकिन्छ यदि:
- गर्भवती वा अर्को भ्रूणको जीवन बचाउन आवश्यक छ; वा
- यदि गर्भावस्थाको निरन्तरताले गर्भवतीको शारीरिक वा मानसिक स्वास्थ्यमा चोटपटक लाग्ने महत्त्वपूर्ण जोखिम समावेश गर्दछ; वा
- त्यहाँ गम्भीर भ्रूण विसंगतहरूको मामला, वा महत्त्वपूर्ण जोखिम छ
- गर्भपतनमा इमानदारीपूर्वक आपत्ति जनाउने चिकित्सकहरूको कानुनी कर्तव्यहरू आफ्ना बिरामीहरूलाई ती ठाउँहरूमा पठाउन जहाँ उनीहरूले गैर-आपत्तिजनक चिकित्सकहरूबाट जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन् ।
- महिलाको जीवन बचाउन गर्भपतन आवश्यक भए माथिका नियमहरू लागू हुँदैनन् ।
वेस्टर्न अस्ट्रेलिया
- गर्भपतनलाई फौजदारी संहितामा गर्भपतनको अपराधीकरण को अपवादको रूपमा नियमन गरिएको छ ।
- २२ हप्ता पछि दुई चिकित्सकहरूको निर्णयमा भर पर्छ – उनीहरूले गर्भपतनका लागि आवश्यक सबै परिस्थितिहरूमा उपयुक्त छ कि छैन र चिकित्सा, शारीरिक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक परिस्थितिहरू विचार गर्नुपर्छ ।
- गर्भपतनमा इमानदारीपूर्वक आपत्ति जनाउने चिकित्सकहरूका कानुनी कर्तव्यहरूमा आफ्ना बिरामीहरूलाई ती ठाउँहरूमा पठाउन जहाँ उनीहरूले गैर-आपत्तिजनक चिकित्सकहरूबाट जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन् भन्ने हुन्छ ।
- महिलाको जीवन बचाउन गर्भपतन आवश्यक भए माथिका नियमहरू लागू हुँदैनन् ।
नदर्न टेरिटोरी
- २४ हप्ता सम्मको गर्भमा एक चिकित्सकले सबै परिस्थितिमा उपयुक्त ठानेमा गर्भपतन गर्न सकिन्छ – त्यो चिकित्सकले चिकित्सा, शारीरिक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक परिस्थितिहरू विचार गर्नुपर्छ ।
- २४ हप्तामाथिका लागि निर्णय गर्न दुई चिकित्सकहरू हुन्छन् – उनीहरूले गर्भपतन सबै परिस्थितिहरूमा उपयुक्त छ कि छैन र चिकित्सा, शारीरिक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक परिस्थितिहरू विचार गरी निर्णय गर्न आवश्यक हुन्छ ।
- गर्भपतनमा इमानदारीपूर्वक आपत्ति जनाउने चिकित्सकहरूका कानुनी कर्तव्यहरू आफ्ना बिरामीहरूलाई ती ठाउँहरूमा पठाउन जहाँ उनीहरूले गैर-आपत्तिजनक चिकित्सकहरूबाट जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन् ।
- महिलाको जीवन बचाउन गर्भपतन आवश्यक भए माथिका नियमहरू लागू हुँदैनन् ।
एसीटी
- कानुनमा कुनै गर्भपतन सम्बन्धी नियमहरू छैनन्
तास्मानिया
- यो १६ हप्तासम्मको गर्भावस्थासम्मको गर्भवतीको निर्णय हो
- १६ हप्ता पछि दुई चिकित्सकहरूको निर्णयमा भर पर्छ (जसमध्ये एक जना OBGY मा विशेषज्ञ हुनुपर्दछ) – उनीहरूले शारीरिक, मनोवैज्ञानिक, आर्थिक र सामाजिक परिस्थितिहरू विचार गर्न आवश्यक हुन्छ र गर्भावस्था समाप्त भएको खण्डमा बिरामीको शारीरिक वा मानसिक स्वास्थ्यमा चोटपटक लाग्ने जोखिम गर्भावस्थाको निरन्तरतामा अझ बढी समावेश हुनेछ भन्ने तर्कसङ्गत विश्वास सिर्जना गर्न आवश्यक हुन्छ ।
- गर्भपतनमा इमानदारीपूर्वक आपत्ति जनाउने चिकित्सकहरूका कानुनी कर्तव्यहरू आफ्ना बिरामीहरूलाई ती ठाउँहरूमा पठाउन जहाँ उनीहरूले गैर-आपत्तिजनक चिकित्सकहरूबाट जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन् ।
- महिलाको जीवन बचाउन गर्भपतन आवश्यक भए माथिका नियमहरू लागू हुँदैनन् ।
क्वीन्सल्याण्ड
• २२ हप्ताको गर्भावस्थासम्म गर्भवतीको निर्णय हो
• २२ हप्ता पछि दुई चिकित्सकहरूको निर्णयमा भरपर्छ – उनीहरुले गर्भपतनका लागि आवश्यक सबै परिस्थितिहरूमा उपयुक्त छ कि छैन र चिकित्सा, शारीरिक, मनोवैज्ञानिक र सामाजिक परिस्थितिहरू विचार गर्नुपर्छ ।
• गर्भपतनमा इमानदारीपूर्वक आपत्ति जनाउने चिकित्सकहरूका कानुनी कर्तव्यहरूमा आफ्ना बिरामीहरूलाई ती ठाउँहरूमा पठाउन जहाँ उनीहरूले गैर-आपत्तिजनक चिकित्सकहरूबाट जानकारी प्राप्त गर्न सक्छन् भन्ने हुन्छ ।
• महिलाको जीवन बचाउन गर्भपतन आवश्यक भए माथिका नियमहरू लागू हुँदैनन् ।
Source: Human Rights Law Centre and Marie Stopes Australia
