अष्ट्रेलिया ।   मेलबर्नका लर्ड मेयर निकोलस रीसले सेप्टेम्बर १६ देखि २९ सम्म चीन र जापानका छवटा सहरको भ्रमण गर्ने तयारी गर्नुभएको छ। यो ‘उत्तर एसिया व्यापार मिसन’ प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व उहाँले गर्नुहुनेछ, जसमा काउन्सिलर केभिन लुए, फिलिप ले लिउ र ग्लेडिस लिउ पनि सहभागी हुनुहुनेछ। मेलबर्न सिटी काउन्सिलले मंगलबार साँझ यो भ्रमणलाई अनुमोदन गरेको हो, जसको लागत प्रत्येक चार प्रतिनिधिहरूका लागि २० हजार ४ सय ७०  लाग्नेछ।

यो भ्रमणमा लर्ड मेयरले ‘प्रभावशाली सहरका नेताहरू’ को एक प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दै मेलबर्नका ‘प्राथमिकताका साझेदार सहरहरू’ चीनका छेन्दु, नान्जिङ र तियानजिन, र जापानको ओसाकाको भ्रमण गर्नुहुनेछ। यसका साथै हङकङ र टोकियो जस्ता प्रमुख वित्तीय केन्द्रहरूमा पनि रोकिने कार्यक्रम छ। सिटी अफ मेलबर्नका कर्मचारीहरूको यात्रा खर्च पनि जोड्दा करदाताहरूका लागि यस यात्राको कुल लागत ८१ हजार ८ सय ८०  भन्दा बढी हुने अपेक्षा गरिएको छ।

भ्रमणको उद्देश्य र औचित्य

लर्ड मेयर रीसले बुधबार बिहान 3AW सँगको एक अन्तर्वार्तामा यस यात्राको बचाउ गर्दै भन्नुभयो, “यो मेलबर्न र चीन तथा जापानबीच व्यापारिक सम्बन्धका साथै सामुदायिक सम्बन्धहरू प्रवर्द्धन गर्ने एउटा महत्त्वपूर्ण तरिका हो… सहर-सहर कूटनीति, र व्यवसाय-व्यवसाय, व्यक्ति-व्यक्ति सम्बन्ध जसले मेलबर्नलाई अगाडि बढाउन र हामीलाई अझ समृद्ध बनाउन मद्दत गर्दछ।” उहाँले थप्नुभयो, “हामी जुन संसारमा बाँचिरहेका छौं, त्यसमा सहर-सहर, समुदाय-समुदाय, व्यक्ति-व्यक्ति सम्बन्धहरू पहिलेभन्दा पनि बढी महत्त्वपूर्ण छन्।”

मेलबर्नको हाल चीनको तियानजिन र जापानको ओसाकासँग आधिकारिक भगिनी सहर सम्बन्ध रहेको छ। रीसले यो सम्बन्धलाई ‘धेरै गम्भीरतापूर्वक’ लिइएको बताउनुभयो। उहाँले तियानजिन सहरको उदाहरण दिँदै भन्नुभयो कि त्यहाँका मानिसहरूले भगिनी सहर सम्बन्धलाई निकै महत्त्व दिन्छन् र यसमा गर्व गर्छन्। उहाँले यो पनि बताउनुभयो कि तियानजिनको नदी किनार मेलबर्नको जस्तै देखिन्छ किनभने मेलबर्नको योजनाबद्ध डिजाइनबाट प्रभावित भएर त्यहाँका शहरी योजनाकारहरूको समूहले यारा नदीको किनारको नक्कल गरेका थिए।

रीसले मेलबर्नले तियानजिनसँगको भगिनी सहर सम्बन्धको ४५ औं वार्षिकोत्सव मनाइरहेको र ओसाकामा विश्व एक्सपो आयोजना भइरहेको जानकारी दिनुभयो। उहाँले भन्नुभयो, “त्यसैले, म यी दुई कार्यक्रमहरूमा सहभागी हुन र सहरहरूबीचको सम्बन्धलाई वास्तवमै प्रवर्द्धन गर्न एक प्रतिनिधिमण्डलको नेतृत्व गर्दैछु।”

आर्थिक महत्त्व

लर्ड मेयरले चीनलाई अष्ट्रेलियामा ‘प्रमुख लगानीकर्ता’ र मेलबर्नका लागि ‘धेरै रोजगारी र व्यापारको स्रोत’ को रूपमा व्याख्या गर्नुभयो। उहाँले अन्तर्राष्ट्रिय शिक्षा मेलबर्नको सबैभन्दा ठूलो निर्यात आम्दानी गर्ने क्षेत्र भएको र पर्यटन दोस्रो ठूलो भएको बताउनुभयो। उहाँका अनुसार, चीन यी दुई क्षेत्रमा अर्को पाँचवटा सबैभन्दा ठूला निर्यात आम्दानी गर्ने देशहरू भन्दा पनि ठूलो छ।

मेलबर्न सिटी काउन्सिलले अनुमोदन गरेको यात्रा योजनामा भनिएको छ कि यो मिसन ‘मेलबर्नको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धहरू सुदृढ पार्न, हरित अर्थतन्त्र र स्वास्थ्य क्षेत्रमा क्षमताहरू प्रवर्द्धन गर्न, ठोस व्यापार र लगानीका परिणामहरू उत्पन्न गर्न, र व्यापार, नवप्रवर्तन, र प्रतिभाका लागि विश्वव्यापी सहरको रूपमा मेलबर्नको प्रोफाइललाई विस्तार गर्न’ डिजाइन गरिएको हो।

नेपालसँगको भगिनी सहर सम्बन्धको  बिस्तारको  प्रक्रियामा 

काठमाडौं र भरतपुर पनि अष्ट्रेलियाका दुई काउन्सिलसँग भगिनी सहरको प्रक्रियामा रहेका छन्।   मेलबर्नको मेरीब्रिक सिटी काउन्सिल र भरतपुर महानगर पालीका साथै  न्यु साउथ वेल्सको बरुड र काठमाडौं महानगर पालिका सिस्टर सिटीको प्रक्रियामा रहेका छन् । 

 मेलबर्नका   मेयरले एसियाली भगिनी सहरको भ्रमण गरिरहेको बेला यो खबर आउनुले नेपालका सहरहरूसँग पनि अष्ट्रेलियाका सहरहरूको सम्बन्ध विस्तार हुने सम्भावना बढेको देखिन्छ । 

खर्चमाथि आलोचना

यद्यपि, यस भ्रमणको अनुमोदन हेराल्ड सनले रीसले २०२० को अन्त्यमा उप-लर्ड मेयरको पदभार ग्रहण गरेदेखि यात्रा खर्चमा करदाताहरूलाई $११४,३२० को बिल तिराएको खुलासा गरेको एक दिन पछि आएको हो। यसमा मेलबर्नभरका यात्राहरूका लागि चालक-संचालित कारको प्रयोग सहित ‘स्थानीय यात्रा’ का लागि $८०,००० भन्दा बढी समावेश छ।

सिटी अफ मेलबर्नका प्रवक्ताका अनुसार, यी खर्चहरू ‘लर्ड मेयर र उप-लर्ड मेयरलाई विभिन्न कार्यक्रमहरूमा उपस्थित हुनका लागि लाग्ने महत्त्वपूर्ण मागहरू’ लाई प्रतिबिम्बित गर्दछन्, जहाँ उनीहरूले सहरको प्रतिनिधित्व र वकालत गर्छन्। तर, करदाता वकालत समूह काउन्सिल वाचले यस खर्चलाई ‘अत्यधिक’ र सार्वजनिक अपेक्षाभन्दा बाहिरको भन्दै आलोचना गरेको छ।