काठमाडौँ / एजेन्सी

पाकिस्तानको कराकोरम हिमश्रृङ्खलामा रहेको विश्वको १२ औँ अग्लो हिमाल ‘ब्रोड पिक’ (८,०४७ मिटर) आरोहणका क्रममा गएको भीषण हिमपहिरोमा परी विश्वप्रख्यात नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा (निम्सदाइ) को दुखद् निधन भएको छ।

पुर्जाको आरोहण कम्पनी ‘इलिट एक्स्पेड’ (Elite Exped) र ‘निम्सदाइ फाउन्डेसन’ ले शनिबार आधिकारिक विज्ञप्ति जारी गर्दै ४३ वर्षीय पुर्जाको निधन भएको पुष्टि गरेका हुन्। विज्ञप्तिमा भनिएको छ, “अत्यन्तै गहिरो दुख र स्तब्धताका साथ हामी ब्रोड पिकमा गएको हिमपहिरोमा परी निर्मल ‘निम्सदाइ’ पुर्जाको निधन भएको पुष्टि गर्दछौँ।”

हिमपहिरो दुर्घटना र ठूलो क्षति

गत बिहीबार (जुलाई ३०) का दिन पुर्जाको नेतृत्वमा रहेको १० सदस्यीय पर्वतारोही टोली ब्रोड पिक आरोहणका क्रममा करिब ६,६०० मिटरको उचाइमा रहँदा अचानक भीषण हिमपहिरो खसेको थियो। हिमपहिरोपछि उक्त टोलीसँगको सम्पूर्ण सम्पर्क विच्छेद भएको थियो।

कम्पनीका अनुसार उक्त दुर्घटनामा निर्मल पुर्जाका साथै नेपालका अनुभवी पर्वतारोही तथा गाइड पुरबहादुर गुरुङ (युक्ता) र निमा शेर्पा लगायत अन्य सदस्यहरूको पनि ज्यान गएको छ। टोलीमा नेपालका साथै ओमान, अमेरिका, चीन र पाकिस्तानका पर्वतारोहीहरू सहभागी थिए। दुर्घटनामा ओमानकी पहिलो महिला सगरमाथा आरोही नधिरा अहमद अब्दुल्लाह अल हार्ती र अमेरिकी आरोही म्यालोरी गिसको पनि मृत्यु भएको पुष्टि भएको छ।

पाकिस्तानी सेना, उद्धार टोली र ड्रोनमार्फत दुई दिनसम्म चलाइएको जटिल खोज तथा उद्धार अभियानपछि घटनाको पूर्ण विवरण र क्षति पुष्टि भएको हो।

देश-विदेशबाट श्रद्धाञ्जली

निर्मल पुर्जाको असामयिक निधनले विश्वभरका पर्वतारोहण प्रेमी र नेपाली समुदायमा गहिरो शोक छाएको छ।

नेपालका प्रधानमन्त्री बालेन शाहले सामाजिक सञ्जालमार्फत दिवंगत पर्वतारोहीहरूप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै भन्नुभयो, “हिमाल आरोहण केवल शिखरमा पुग्नु मात्र होइन, यो अदम्य साहस, अनुशासन र मानव क्षमताको सिमानालाई चुनौती दिने सङ्कल्प हो। निर्मल पुर्जा र उहाँको टोलीले देखाएको साहस र समर्पण इतिहासमा सधैँ अमर रहनेछ।”

इलिट एक्स्पेडले पुर्जालाई श्रद्धान्जली दिँदै लेखेको छ, “विश्वले पर्वतारोहण क्षेत्रका एक महान् आरोही र करोडौँ मानिसहरूलाई ठूलो सपना देख्न प्रेरित गर्ने एक अद्भुत नेता गुमाएको छ।”

निर्मल पुर्जाको अभूतपूर्व योगदान र इतिहास

म्याग्दी जिल्लामा जन्मिएर चितवनमा हुर्किएका निर्मल पुर्जा पूर्व बेलायती गोर्खा र बेलायतको विशेष सैन्य बल ‘स्पेशल बोट सर्भिस’ (SBS) मा १६ वर्ष सेवा गरेका पूर्वसैनिक हुन्।

 १४ पिक्स (14 Peaks): सन् २०१९ मा पुर्जाले विश्वका ८,००० मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ वटा हिमालहरू मात्र ६ महिना ६ दिन (१८९ दिन) मा आरोहण गरेर तत्कालीन विश्वकीर्तिमान कायम गरेका थिए। उहाँको यो कीर्तिमानी यात्रामा आधारित नेटफ्लिक्स वृत्तचित्र ’14 Peaks: Nothing Is Impossible’ ले विश्वभर व्यापक ख्याति कमाएको थियो।

 के२ को शीतकालीन आरोहण: सन् २०२१ को जनवरीमा इतिहासमै पहिलोपटक हिउँदको समयमा पाकिस्तानको खतरनाक मानिने ‘के२’ (K2) हिमालको सफल आरोहण गर्ने १० सदस्यीय ऐतिहासिक नेपाली टोलीको उहाँले नै नेतृत्व गर्नुभएको थियो।

 अक्सिजनरहित आरोहण: उहाँले बिना थप अक्सिजन १४ वटै ८ हजार मिटर अग्ला हिमाल छिटो आरोहण गर्ने कीर्तिमान समेत आफ्नो नाममा दर्ता गराउनुभएको थियो।

पर्वतारोहणको क्षेत्रमा नेपाली आरोहीहरूको पहिचान र क्षमतालाई विश्वमञ्चमा स्थापित गर्न निर्मल पुर्जाको योगदान अतुलनीय रहेको छ।