एजेन्सी / अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अस्ट्रेलियासँग महत्वपूर्ण “रेयर अर्थ” र “क्रिटिकल मिनेरल्स” सम्बन्धी सम्झौता गरेर खुशी प्रकट गरेका छन्। यसअघि चीनले रेयर अर्थ खनिजको निर्यातमा कडा नियन्त्रण लगाएको थियो, जसले अमेरिकालाई असन्तुष्ट बनाएको थियो। यही विषयमा असन्तुष्टि जनाउँदै ट्रम्पले चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङसँगको आगामी बैठक रद्द गर्ने धम्की समेत दिएका थिए।

“हामी रेयर अर्थ र अन्य धेरै महत्वपूर्ण खनिजहरूमा सँगै काम गर्दै आएका छौं, र हाम्रो सम्बन्ध निकै राम्रो छ,” ट्रम्पले अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानीजसँग व्हाइट हाउसमा बसेर भने।
“अब करिब एक वर्षभित्र, हामीसँग यति धेरै क्रिटिकल मिनेरल्स र रेयर अर्थ हुनेछ कि के गर्ने भन्ने थाहा नहुने अवस्था आउनेछ,” उनले थपे।

रेयर अर्थ भनेको के हो?

रेयर अर्थहरू १७ धातु तत्वहरूको समूह हो जसमा स्कान्डियम, इट्रियम र लेन्थानाइड्स समावेश छन्। यी खनिजहरू पृथ्वीको सतहमा प्रशस्त भए पनि निकाल्न र प्रशोधन गर्न कठिन र महँगो हुन्छ, साथै वातावरणीय दृष्टिले पनि जोखिमपूर्ण मानिन्छ।

यी खनिजहरू स्मार्टफोन, टिभी, पवन टरबाइन, इलेक्ट्रिक सवारीका ब्याट्री, MRI स्क्यानर, र क्यान्सर उपचार उपकरणजस्ता दैनिक प्रविधिहरूमा प्रयोग हुन्छन्। यस्तै, अमेरिकी सेनाका F-35 फाइटर जेट, पनडुब्बी, लेजर, स्याटेलाइट, र टोमहक मिसाइलहरूमा पनि यिनको प्रयोग हुने गरेको अमेरिकी थिंक ट्यांक CSIS ले जनाएको छ।

किन अस्ट्रेलिया महत्वपूर्ण छ?

चीन हाल विश्वको सबैभन्दा ठूलो रेयर अर्थ उत्पादक देश हो — विश्व खननको ६१ प्रतिशत र प्रशोधनको ९२ प्रतिशत उत्पादन चीनकै नियन्त्रणमा छ। यसले चीनलाई रणनीतिक रूपमा ठूलो लाभ दिएको छ।